Heerlijke maand Ramadan, vol ongeluk

Ramadan... die maand waarin moslims peinzen over Allah en hoe ze hem kunnen gehoorzamen. Die maand der maanden, hoogtepunt in het jaar, waarin alle moslims vreedzaam en harmonieus bidden tot hun Schepper. Die wondermooie maand van liefde en van eenheid van alle mensen.

Hoe komt het dan toch, dat meer dan in enige maand, mijn moslimse vrienden nu geirriteerd zijn, ruzie maken, als maniakken rijden in het verkeer, ongelukken veroorzaken op de weg? Ik rijd best graag in Cairo - leuk, je maakt nog eens wat mee. Maar tijdens de Ramadan - blijkbaar een hemel op aarde voor moslims - beschouw ik autorijden in Cairo eerder als een hel. Gebrek aan eten en drinken op een hete dag heeft geen goede invloed op de hersenen, en zeker tegen het eind van de dag, als mensen van hun werk naar huis rijden, zijn de straten een gevaarlijk gekkenhuis. Daarvan kwam ik gisteren het verkreukelde resultaat tegen.

Ontmoeting met Koptische paus

Leuk om een keer een ontmoeting met de Patriarch van de Koptisch Orthodoxe Kerk mee te maken. Paus Shenouda III is een oude man, en zijn gehoor is niet meer hoe het vroeger was (neem ik aan), maar we hadden een interessant gesprek. Thema was vooral hoe regeringen ingrijpen, of dat proberen, in de moraal van de kerk. De heren links en rechts van hem zijn bisschop Michael Nazir-Ali van Rochester, Engeland, en bisschop Mouneer Hanna van Egypte, Noord Afrika en de Hoorn van Afrika.

De paus vertelde over zijn strijd met zijn eigen overheid, die hem wilde dwingen om akkoord te gaan met het hertrouwen van gescheiden Kopten. Shenouda zei, ook toen de rechter hem eerder dit jaar wilde dwingen om zulke mensen in de kerk te trouwen, dat hij er niet over peinsde. ‘Dit is ons geloof. Dit is wat de bijbel ons leert. We peinzen er niet over.’ Uiteindelijk kreeg de kerk haar gelijk in hoger beroep.

Ook vertelde de patriarch over hoe de Orthodoxe kerken in Eritrea worden verdrukt. De aartsbisschop van Eritrea verdween ‘achter de zon’, zoals ze in Egypte zeggen. Ergens begraven waarschijnlijk. De militaire junta in Eritrea dwong de kerk om leiders aan te stellen die haar bevielen. ‘Altijd als er een militaire regering is, heeft de kerk problemen’, aldus de patriarch, die daarmee uiteraard ook over zijn eigen regering sprak.

Hij was evengoed verbaasd over de problemen in de Anglicaanse Kerk. ‘Hoe is het mogelijk dat een kerk praktiserende homoseksuelen posities van leiderschap geeft. Het Koninkrijk van God is niet voor zulke mensen, leert de bijbel.’ Bisschop Michael Nazir-Ali uit Engeland legde hem uit dat ook de Britse wetgeving het de kerk, met beroep op het gelijkheidsbeginsel, enorm moeilijk maakt om op het gebied van homoseksualiteit een eigen moraal te implementeren. En dat terwijl ze in Engeland niet eens zo’n derdewereld-militaire junta hebben.

Het voorbeeld van de Kopten is mooi, vind ik. Als de samenleving en de overheid je een moraal door de strot willen duwen, houd de rug recht en doe het niet. In Egypte hebben ze als christenen heel wat meer te verliezen dat wij in onze westerse kerken. Maar het verschil is natuurlijk dat we in onze kerken in Nederland de moraal van de samenleving al verregaand hebben overgenomen, en welke kerkleiders staan op om duidelijk te maken aan samenleving en eigen kerkleden: 'Tot hier toe en niet verder? Dit is wat de bijbel en de historie van onze kerken ons leert?'

Grappig om te zien hoe de Koptische media van zo'n bijeenkomst TV-opnames maken. Mijn vroegere collega's van CTV en Aghapy, twee Koptische satellietkanalen liepen en voor na de meeting flink te draaien. En dat doen ze vele malen per dag, voor elke bespreking die de arme paus elke dag heeft.

De religie van het Moralistisch Therapeutisch Deisme (MTD)

Christian Smith en Melinda Denton constateerden door onderzoek in allerlei kerken in de VS dat onder Amerikaanse christelijke tieners een alternatief geloof is ontstaan. Ze noemen dat Moralistisch Therapeutisch Deisme. (MTD) Hun bevindingen publiceerden ze in een boek Soul Searching. Deze nieuwe religie wordt beleefd in de context van traditionele orthodoxe geloofsgemeenschappen die nauwelijks beseffen dat hun tienere een heel andere religie aanhangen dan het orthodoxe Christendom. De geloofsbelijdenis van deze tieners zou zijn:

*Er is een God die de wereld schiep en ordende en die toezicht houdt over het leven op aarde.
*God wil dat mensen goed, aardig en eerlijk voor elkaar zijn -zoals de bijbel en de meeste wereldreligies leren.
*Het centrale doel in het leven is dat je gelukkig bent en je goed over jezelf voelt.
*God heeft niets met mijn leven te maken behalve als ik hem nodig heb om een probleem op te lossen.
*Goede mensen gaan naar de hemel als ze sterven.

Ik weet het, dit in de Verenigde Staten. Helemaal anders in Nederland natuurlijk. Maar ik kan dit atikel in The Christian Century Magazine over dit thema enorm aanraden. Een centrale gedachte daarin: binnen onze kerken gaan we er van uit dat onze kinderen op een mysterieuze manier de geloofswaarheden aanleren, gewoon door in de kerk te zitten of deel te zijn van de gemeenschap. Dat is een vreemde vooronderstelling, die we ook niet hebben als het gaat over het aanleren van de waarheden van wiskunde of een vreemde taal.

Stalachmieten in Italie

Een alleraardigste meid - een speleologe,
voelde zich door haar collega bedrogen.
‘Jij zit maar in je grot’, zei het grietje
‘Ik wil een vent, en geen stalachmietje!’

[Naar aanleiding van een bezoek aan de Grotto di Vente in de buurt van Lucca, Italie, op 29 juli 2010. En nee, daar zag ik geen vrouwelijke speleologe. :-) Wel mijn eigen dochters die over stalachmietjes begonnen naar aanleiding van de - in hun ogen - knappe manlijke gids.]

Waarom David Ben-Gurion van mening veranderde

David Ben-Gurion (foto links) zei in 1937, voor de Britse Royal Peel Commission (foto onder):

[If] Palestine were uninhabited we might have asked for a Jewish state, for then it would not harm anyone else. But there are other residents in Palestine, and just as we do not wish to be at the mercy of others, they too have the right not to be at the mercy of the Jews.

Dat was een mooie ethische gedachte, die hij deelde met duiven als Martin Buber en Judah Magnes. In 1942, vijf jaar later, was Ben-Gurion van mening dat de zionisten zich moesten inzetten voor een Joodse staat, waarin Joden het voor het zeggen zouden hebben en waar de oorspronkelijke bewoners 'at the mercy of others', namelijk van de Joodse meerderheid, zouden zijn.

Waarom was Ben-Gurion van mening veranderd? De eerste berichten over de Duitse concentratiekampen werden bekend. De zionisten kregen haast om zoveel mogelijk Joden in 'hun' land toe te laten; ze wilden zich niet langer neerleggen bij de geringe mate van Joodse immigratie die Engeland toeliet.

Nu kan je twee conclusies trekken:
OF de zionisten hebben voor 1942 gewoon gelogen over hun bedoelingen. Ze ontkenden dat ze een eigen staat nastreefden, maar dat was een leugen.
OF ze zijn door de situatie in Europa van mening veranderd over de wenselijkheid van het onderdrukken van de bestaande niet-Joodse bevolking.

Hebben de zionisten altijd over hun doelen gelogen? Weet ik niet. In elk geval is duidelijk dat de zionisten erkenden dat
1) er een aanzienlijke plaatselijke bevolking bestond waarmee ze rekening behoorden te houden
2) dat ze het aanvankelijk moreel onaanvaardbaar vonden om de oorspronkelijke bevoling te onderwerpen
3) dat ze alleen om wat in Europa gebeurde hun moraliteit tav de oorspronkelijke bevolking aanpasten.

De Palestijnen werden dus het slachtoffer van de problemen van Joden in Europa. Dat gaven de zionisten hiermee klip en klaar toe. Allemaal nakaarten natuurlijk, maar zinvol om vast te stellen in verband met historische waarheid.